Αν ετοιμάζετε αίτηση για άδεια διαμονής, έχετε σίγουρα ακούσει ότι «όλοι οι αλλοδαποί χρειάζονται ιδιωτική ασφάλεια». Αυτό δεν ισχύει. Ο νόμος ζητά από κάθε αιτούντα πλήρη ασφάλιση ασθένειας. Ο τρόπος που την αποδεικνύετε όμως εξαρτάται από τον τύπο της άδειας και από το αν εργάζεστε στην Ελλάδα.
Σε αυτό τον οδηγό θα δείτε τι ακριβώς λέει ο Κώδικας Μετανάστευσης, πότε σας καλύπτει ο e-ΕΦΚΑ, πότε χρειάζεστε ιδιωτικό ασφαλιστήριο και σε ποιες περιπτώσεις το ιδιωτικό συμβόλαιο δεν γίνεται δεκτό.
Όχι, η ιδιωτική ασφάλεια δεν είναι υποχρεωτική για όλους. Ο Κώδικας Μετανάστευσης (Ν. 5038/2023, άρθρο 8) ζητά πλήρη ασφάλιση ασθένειας από κάθε κάτοχο άδειας διαμονής:
Με απλά λόγια: αν δουλεύετε νόμιμα και είστε ασφαλισμένοι στον e-ΕΦΚΑ, συνήθως δεν χρειάζεστε ιδιωτικό συμβόλαιο για την άδεια. Αν δεν εργάζεστε στην Ελλάδα, π.χ. επενδυτές ή άτομα με δικούς τους πόρους, τότε το ιδιωτικό ασφαλιστήριο είναι συνήθως ο τρόπος να καλύψετε την απαίτηση.
Οι όροι «άδεια διαμονής» και «άδεια παραμονής» χρησιμοποιούνται στην καθημερινότητα για το ίδιο πράγμα. Ο νόμος χρησιμοποιεί τον όρο «άδεια διαμονής».
Το άρθρο 8 παρ. 1 περ. ε του Ν. 5038/2023 ορίζει ως γενική προϋπόθεση για κάθε άδεια διαμονής την ύπαρξη πλήρους ασφάλισης ασθένειας. Η κάλυψη πρέπει να αφορά το σύνολο των κινδύνων που καλύπτονται και για τους Έλληνες. Η ίδια διάταξη ξεχωρίζει δύο ομάδες:
Τα δικαιολογητικά για κάθε κατηγορία άδειας ορίζονται στην ΚΥΑ 95391/2024. Εκεί η ασφάλιση εμφανίζεται ως «βεβαίωση αίτησης στον οικείο ασφαλιστικό φορέα ή ασφαλιστήριο συμβόλαιο ιδιωτικού φορέα ασφάλισης, όπου αυτό επιτρέπεται». Η φράση «όπου αυτό επιτρέπεται» είναι το κλειδί: σε κάποιες κατηγορίες το ιδιωτικό συμβόλαιο δεν αρκεί.
Όταν χρησιμοποιείτε ιδιωτικό ασφαλιστήριο, αυτό πρέπει να έχει τις ελάχιστες καλύψεις της ΚΥΑ 133692/2024 και να μην περιέχει εξαιρέσεις ή ειδικές πρόσθετες συμφωνίες.
Αν η άδειά σας σάς επιτρέπει να εργάζεστε και εργάζεστε με ασφάλιση στον e-ΕΦΚΑ (το πρώην ΙΚΑ), η δημόσια ασφάλιση καλύπτει την απαίτηση του νόμου. Το ίδιο ισχύει για τα μέλη της οικογένειάς σας που ασφαλίζονται μέσω εσάς. Σε αυτή την περίπτωση δεν χρειάζεται να αγοράσετε ιδιωτικό συμβόλαιο μόνο για την άδεια.
Στην αρχική αίτηση ο νόμος (άρθρο 10 παρ. 9 Ν. 5038/2023) επιτρέπει να εκδοθεί η βεβαίωση κατάθεσης ακόμα κι αν δεν έχετε ακόμα βεβαίωση αίτησης στον ασφαλιστικό φορέα. Το έγγραφο προσκομίζεται μέσα σε 6 μήνες. Στην ανανέωση ζητείται αποδεικτικό ενεργής ασφαλιστικής ικανότητας για την περίοδο της άδειας που λήγει.
Αυτή η ευελιξία αφορά τη βεβαίωση του δημόσιου φορέα. Μην την εφαρμόσετε στο ιδιωτικό συμβόλαιο. Όταν η κατηγορία σας απαιτεί ιδιωτική ασφάλιση, το ασφαλιστήριο κατατίθεται κανονικά μαζί με την αίτηση.
Για τη μόνιμη άδεια διαμονής επενδυτή (άρθρο 100 Ν. 5038/2023, γνωστή ως Golden Visa), η ΚΥΑ 214926/2025 περιλαμβάνει στα δικαιολογητικά ασφαλιστήριο συμβόλαιο ιδιωτικού φορέα ασφάλισης σε κάθε υποκατηγορία. Οι επενδυτές συνήθως δεν εργάζονται στην Ελλάδα, άρα δεν έχουν ασφάλιση στον e-ΕΦΚΑ.
Ο γενικός κανόνας του άρθρου 8 λέει ότι όποιος δεν έχει πρόσβαση στην εργασία ασφαλίζεται ιδιωτικά, αν δεν έχει κάλυψη από φορέα του εξωτερικού. Επειδή όμως τα δικαιολογητικά διαφέρουν ανά τύπο άδειας, ελέγξτε πάντα την κατηγορία σας πριν αγοράσετε συμβόλαιο. Ένα παράδειγμα εξειδικευμένης ρύθμισης είναι οι ερασιτέχνες αθλητές. Για αυτούς η ΚΥΑ 272153/2024 ζητά ιδιωτικό ασφαλιστήριο και ασφάλιση ατυχήματος στον e-ΕΦΚΑ.
Υπάρχουν κατηγορίες όπου το ιδιωτικό συμβόλαιο δεν γίνεται δεκτό. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η άδεια για εργαζόμενους υψηλής ειδίκευσης (κατηγορία Ε.1). Για αυτήν η ΚΥΑ 95391/2024 προβλέπει μόνο δημόσια ασφάλιση. Αντίθετα, στην κατηγορία Ε.2 επιτρέπεται και ιδιωτικό ασφαλιστήριο.
Αν αγοράσετε ιδιωτικό συμβόλαιο για κατηγορία που δεν το δέχεται, ή συμβόλαιο που δεν έχει τις ελάχιστες καλύψεις, η αίτηση μπορεί να καθυστερήσει ή να μην γίνει δεκτή.
Ο πίνακας συνοψίζει τις περιπτώσεις που ελέγξαμε στις σχετικές διατάξεις. Δεν καλύπτει όλους τους τύπους αδειών.
| Κατηγορία | Δημόσια ασφάλιση (e-ΕΦΚΑ) | Ιδιωτικό ασφαλιστήριο | Διάταξη |
|---|---|---|---|
| Εργαζόμενοι με πρόσβαση στην εργασία και μέλη οικογένειας | Ναι, ο κανόνας | Όχι, εκτός αν η κατηγορία το επιτρέπει | Άρθρο 8 Ν. 5038/2023 |
| Εργαζόμενοι υψηλής ειδίκευσης (Ε.1) | Ναι, μόνο αυτή | Δεν γίνεται δεκτό | ΚΥΑ 95391/2024 |
| Κατηγορία Ε.2 | Ναι | Επιτρέπεται | ΚΥΑ 95391/2024 |
| Επενδυτές, Golden Visa (άρθρο 100) | — | Ναι, απαιτείται | ΚΥΑ 214926/2025 |
| Ερασιτέχνες αθλητές | Ασφάλιση ατυχήματος | Ναι, επιπλέον | ΚΥΑ 272153/2024 |
| Άλλες κατηγορίες χωρίς εργασία | — | Συνήθως ναι, αν δεν υπάρχει κάλυψη από το εξωτερικό | Άρθρο 8 Ν. 5038/2023 + έλεγχος ανά κατηγορία |
Πριν πληρώσετε για συμβόλαιο, ξεκαθαρίστε τρία πράγματα:
Αν η απάντηση στο 2 είναι «ναι», πιθανότατα δεν χρειάζεστε ιδιωτικό συμβόλαιο. Αν είναι «όχι» και η κατηγορία σας το επιτρέπει, χρειάζεστε ασφαλιστήριο με τις καλύψεις της ΚΥΑ 133692/2024. Δείτε περισσότερα στη σελίδα μας για την ασφάλεια για άδεια παραμονής.
Αν εργάζεστε νόμιμα και ασφαλίζεστε στον e-ΕΦΚΑ, η απαίτηση καλύπτεται από τη δημόσια ασφάλιση, όποιος κι αν είναι ο τύπος απασχόλησης. Στην ανανέωση θα σας ζητηθεί ενεργή ασφαλιστική ικανότητα. Αν δεν είστε σίγουροι ότι τη διατηρείτε, ρωτήστε τον e-ΕΦΚΑ ή τον λογιστή σας.
Κατά κανόνα όχι. Ο νόμος προβλέπει ότι τα μέλη της οικογένειας όσων έχουν πρόσβαση στην εργασία ασφαλίζονται και αυτά στον φορέα κοινωνικής ασφάλισης. Χρειάζεται να είναι δηλωμένα ως μέλη στην ασφάλιση του εργαζόμενου.
Μπορεί. Γίνεται δεκτό ασφαλιστήριο που έχει εκδοθεί στο εξωτερικό, εφόσον αναφέρει ρητά ότι σας καλύπτει κατά τη διαμονή σας στην Ελλάδα και έχει τις ελάχιστες καλύψεις που ορίζει η ΚΥΑ 133692/2024.
Στην ανανέωση η υπηρεσία ελέγχει την ασφάλιση για όλη την περίοδο της άδειας. Για χρονικό διάστημα χωρίς ασφάλιση, η ΚΥΑ 95391/2024 δέχεται ως αιτιολόγηση τη λήψη επιδόματος ανεργίας ή απόδειξη ανώτερης βίας. Αν η περίοδος χωρίς εργασία είναι μεγάλη, μιλήστε με τον δικηγόρο ή τον σύμβουλό σας για το αν χρειάζεται ιδιωτική κάλυψη.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Οι διατάξεις αλλάζουν. Για την περίπτωσή σας ελέγξτε τα δικαιολογητικά της κατηγορίας σας ή απευθυνθείτε σε δικηγόρο.
Τελευταίος έλεγχος: Νοέμβριος 2026. Συντάκτης: Knights of Athens.